VOLT VITMAN: O KAPETANE! MOJ KAPETANE!

28 Jun

waltwhitman-588

O kapetane! Moj kapetane! Strašna je plovidba svršila!
Pobijedismo! Najgora oluja nije nam broda skršila,
Luka je blizu, zvona čujem, klicanje ljudi i trk,
Dok oči prate čvrsti naš brod, što pristaje smion i mrk!
Ali o srce! srce! Srce!
Na palubi je moj kapetan,
U svojoj rujnoj krvi leži,
Mrtav i ledan.

O kapetane! Moj kapetane! Ustaj! Čuj: zvona biju!
Ustaj! Za tebe trube ječe i zastave se viju,
Za tebe vijenci, cvijeće, i ljudi što se stiču
Na molo hrpimice. Slušaj! To tebi željno kliču.
O kapetane! Oče!
Ko u snu nekom gledam
U naručju mi ovdje ležiš
Mrtav i ledan.

Usne su mu blijede, mirne, kapetan samo šuti,
Bezvoljno bilo mu stoji, ruke mi ne ćuti.
Usidrio se brod naš, dovršen naš je put,
S plovidbe strašne vratismo se, cilj je postignut.
Kliknite obale! Zvonite zvona!
A ja- sjetan i bijedan
Palubom šetam, gdje leži kapetan,
Mrtav i ledan.

O nacionalizmu

12 Jun

image002

Nacionalizam je, pre svega, paranoja. Kolektivna i pojedinačna paranoja. Kao kolektivna paranoja, ona je posledica zavisti i straha, a iznad svega posledica gubljenja individualne svesti; te prema tome, kolektivna paranoja i nije ništa drugo od zbir individualnih paranoja doveden do paroksizma. Ako pojedinac, u okviru društvenog projekta, nije u stanju da se “izrazi”, ili zato što mu taj društveni projekt ne ide na ruku, ne stimuliše ga kao individuu, ili ga sprečava kao individuu, što će reći ne daje mu da dođe do svog entiteta, on je primoran da svoj entitet traži izvan identiteta i izvan tzv. društvene strukture. Tako on postaje pripadnik jedne slobodnozidarske skupine koja postavlja sebi, bar na izgled, za zadatak i cilj probleme epohalne važnosti: opstanak i prestiž nacije, ili nacija, očuvanje tradicije i nacionalnih svetinja, folklornih, filozofskih, etičkih, književnih itd.

Sa teretom takve, tajne, polujavne ili javne misije, N. N. postaje čovek akcije, narodni tribun, privid individuuma. Kad smo ga već sveli na tu meru, na njegovu pravu meru, pošto smo ga izdvojili iz krda, i skinuli ga sa slobodnozidarske lože, u koju se on sam smestio, ili gde su ga drugi smestili, imamo pred sobom individuum bez individualnosti, nacionalistu, rođaka Žila. To je onaj Sartrov Žil, koji je porodična i društvena nula, čija je jedina osobina da ume da prebledi na pomenu jedne jedine teme: Engleza. To bledilo, to drhtanje, ta njegova “tajna” da ume da prebledi na pomen Engleza, to je jedino njegovo društveno biće i to ga čini značajnim, postojećim: nemojte pred njim pominjati engleski čaj, jer će vam svi za stolom početi namigivati, davaće vam znake rukama i nogama, jer Žil je osetljiv na Engleze, zaboga, pa to svi znaju, Žil mrzi Engleze (a voli svoje, Francuze), jednom rečju, Žil je ličnost, on postaje ličnost zahvaljujućiengleskom čaju. Ovaj i ovakav portret, primenljiv na sve nacionaliste, može se slobodno, a po ovoj shemi, razviti do kraja: nacionalista je, po pravilu, kao društveno biće, i kao pojedinac, podjednako ništavan. Izvan ovog opredeljenja, on je nula. On je zapostavio porodicu, posao (uglavnom činovnički), literaturu (ako je pisac), društvene funkcije, jer su one suviše sitne u odnosu na njegov mesijanizam. Treba li reći da je on, po opredeljenju, asketa, potencijalni borac, koji čeka svoj čas.

Nacionalizam je, da parafraziram Sartrov stav o antisemitizmu, potpun i slobodan izbor, globalan stav koji čovek prihvata ne samo prema drugim nacijama, nego i prema čoveku uopšte, prema istoriji i društvu, to je istovremeno strast i koncepcija sveta. Nacionalista je, po definiciji, ignorant. Nacionalizam je, dakle, linija manjeg otpora, komocija. Nacionalisti je lako, on zna, ili misli da zna, svoje vrednosti, svoje, što će reći nacionalne, što će reći vrednosti nacije kojoj pripada, etičke i političke, a za ostale se ne interesuje, ne interesuju ga, pakao to su drugi (druge nacije, drugo pleme). Njih ne treba ni proveravati. Nacionalista u drugima vidi isključivo sebe – nacionaliste. Pozicija, rekosmo li, komotna. Strah i zavist. Opredeljenje, angažovanje, koje ne iziskuje truda. Ne samo pakao to su drugi, u okviru nacionalnog ključa naravno, nego i: sve što nije moje (srpsko, hrvatsko, francusko…) to mi je strano. Nacionalizam je ideologija banalnosti. Nacionalizam je, uz to, ne samo po etimološkom značenju, još poslednja ideologija i demagogija koja se obraća narodu.

Pisci to najbolje znaju. Stoga je pod sumnjom nacionalizma svaki pisac koji deklarativno izjavljuje da piše “iz naroda i za narod”, koji svoj individualni glas, tobože potčinjava višimnacionalnim interesima. Nacionalizam je kič: u srpskohrvatskoj varijanti, borba za prevlast oko nacionalnog porekla LICITARSKOG SRCA. Nacionalista, u principu, ne zna ni jedan jezik, niti tzv. varijante, ne poznaje druge kulture (ne tiču ga se). Ali stvar nije tako prosta. Ako zna neki jezik, što će reći da kao intelektualac ima uvid u kulturno nasleđe neke druge nacije, velike ili male, to mu znanje služi samo tome da uspostavlja analogije, na štetu onih drugih, naravno. Kič i folklor, folklorni kič, ako vam se tako više sviđa, nisu ništa drugo do kamuflirani nacionalizam, plodno polje nacionalističke ideologije. Zamah folklorizma, kod nas i u svetu, nije antropološke prirode, nego nacionalističke. Insistiranje na famoznom couleur locale takođe je, ako je izvan umetničkog konteksta (što će reći ako nije u službi umetničke istine), jedan od vidova nacionalizma, prikrivenog.

Nacionalizam je, dakle, prevashodno negativitet, nacionalizam je negativna kategorija duha, jer nacionalizam živi na poricanju i od poricanja. Mi nismo ono što su oni. Mi smo pozitivan pol, oni negativan. Naše vrednosti, nacionalne, nacionalističke, imaju funkciju tek u odnosu na nacionalizam onih drugih: mi jesmo nacionalisti, ali oni su to još i više; mi koljemo (kad se mora), ali oni još i više; mi smo pijanci, oni alkoholičari; naša istorija je ispravna samo u odnosu na njihovu, naš je jezik čist samo u odnosu na njihov. Nacionalizam živi od relativizma. Ne postoje opšte vrednosti, estetičke, etičke itd. Postoje samo relativne. I u tom smislu, u prvom redu, nacionalizam jeste nazadnjaštvo. Treba biti bolji samo od svoga brata ili polubrata, ostalo me se i ne tiče. To je ono što smo nazvali strah. Ostali čak imaju pravo da nas dostignu, da nas prestignu, to nas se ne tiče. Ciljevi nacionalizma uvek su dostižni ciljevi, dostižni jer su skromni, skromni jer su podli. Ne skače se, ne baca se kamena s ramena, da bi se dostigao svoj sopstveni maksimum, nego da bi se nadigrali oni, jedini, slični, a tako različni, zbog kojih je igra započeta. Nacionalista se, rekosmo, ne boji nikog, osim svoga brata. Ali od njega se boji strahom egzistencijalnim, patološkim; pobeda izabranog neprijatelja jeste njegov apsolutni poraz, ukidanje njegovog bića. Pošto je strašljivac i nikogović, nacionalista ne ističe sebi više ciljeve. Pobeda nad izabranim neprijateljem, onim drugim, jeste apsolutna pobeda. Stoga je nacionalizam ideja beznađa, ideologija mogućne pobede, zagarantovana pobeda, poraz nikad konačan. Nacionalista se ne boji nikoga, “nikog do boga”, a njegov bog jeste bog po njegovoj meri, bledi rođak Žil, negde za nekim drugim stolom, njegov brat rođeni, isto toliko nemoćan koliko i on sam, “ponos porodice”, porodični entitet, svesni i organizovani deo porodice i nacije – bledi rođak Džim. Rekli smo, dakle, biti nacionalista znači biti individuum bez obaveze.

“To je kukavica koja ne želi da prizna svoj kukavičluk; ubica koji potiskuje svoju naklonost ka ubistvu, nemoćan sasvim da je priguši a koji se, ipak, ne usuđuje da ubije, osim iz potaje ili u anonimnosti gomile; nezadovoljnik koji se ne usuđuje da se pobuni iz straha od konsekvenci svoje pobune” – slika i prilika citiranog Sartrovog antisemite. I odakle, pitamo se, taj kukavičluk, to opredeljenje, taj zamah nacionalizma u naše doba? Pritisnut ideologijama, na marginama društvenih kretanja, zbijen i izgubljen među konfrontiranim ideologijama, nedorastao individualnoj pobuni, jer mu je ona uskraćena, individuum se našao u procepu, u praznini, ne učestvuje u društvenom životu a društveno biće, individualista a individualnost mu uskraćena u ime ideologije, i šta mu preostaje drugo nego da svoje društveno biće traži drugde? Nacionalista je refulirani individualista, nacionalizam je refulirani (kolektivni) izraz tog i takvog individualizma, ideologija i antiideologija…

(1973)
Po-etika, knjiga druga, 1974. (intervjui)

 

10 lekcija Konfučija za ceo život: Šta superioran čovek traži u sebi, za tim mali čovek traga u drugima

9 Jun

1. Nije bitno koliko sporo ideš dok god ne staješ.

2. Nikada ne sklapaj prijateljstvo sa čovekom koji nije bolji od tebe.

3. Kada bes ključa, misli o posledicama.

4. Kada postane očigledno da se ciljevi ne mogu dostignuti, ne menjaj ciljeve nego korake koji se preduzimaju.

5. Ako mrziš neku osobu, već si poražen od nje.

6. Šta superioran čovek traži u sebi, to mali čovek traži u drugima.

7. Gde god da ideš, idi svim svojim srcem.

8. Dajte uputstva samo onima koji tragaju za znanjem nakon što su otkrili svoje neznanje.

9. Gledanje u male prednosti sprečava veće poslove da budu završeni.

10. Ako vas ogovaraju iza leđa, to znači da ste ispred njih.

Četiri žene

10 Apr

Živeo jednom jedan uspešan i bogat čovek i imao je četiri žene.

Četvrtu, najmlađu, je najviše voleo i raskošno je odevao i obezbedio joj život u izobilju. Njoj je davao samo najbolje i veoma je o njoj brinuo.

Treću je veoma voleo. Na nju je bio veoma ponosan i voleo je da je pokazuje svojim prijateljima i da se hvali. Ali, bio je u strahu da će ga napustiti i otići sa drugim.

Druga žena je bila veoma brižna, strpljiva i kada god bi čovek imao problema, obratio bi joj se i ona bi mu pomogla. Uvek je bila tu u teškim vremenima.

Prva je bila njegov veran partner u životu, pomagala mu je da zadrži bogatstvo i poslove, održavala je kuću. Nju nije mnogo voleo niti se brinuo o njoj, nekada je jedva primetivši, dok mu je ona bila veoma privržena i nesebično mu je pružala ljubav.

523077_454050561303007_157806258_n

Čovek se razboli i znao je da će uskoro umreti. Mislio je o sebi kao bogatom čoveku koji ima čak četiri žene koje će mu sigurno pomoći i biti uz njega. Plašio se da će umreti i tako biti sam i zato je pozvao svaku od njih. Prvu je pozvao najmlađu, četvrtu ženu koju je najviše voleo, rekao joj da umire i pitao je da pođe sa njim.

„Nema šanse! Moram ostati ovde. Mogu da te pohvalim na sahrani i ništa više od toga“, ona odgovori i napusti ga.

Na isto njegovo pitanje treća žena, koju je oženio u srednjim godinama i koju su mnogi želeli, mu kaže:

„Ni govora! Takve se stvari ne rade. Mogu da ti osiguram impozantnu sahranu, ali nakon tvoje smrti odlazim sa tvojim sinovima“, bila je izričita i napusti ga.

Pozvao je i drugu koju je poznavao celog života, sa kojom je odrastao, koja nije bila toliko privlačna, ali je bila njegov najveći prijatelj. Pitao ju je da pođe sa njim da ne bi bio usamljen.

„Žao mi je. Ne mogu sa tobom. Otpratiću te do groba i to je to. Dalje ne mogu“, bila je sigurna, okrenula se i napustila sobu.

Pošto mu je ostala još jedna, prva, pozvao je i nju i zamolio da pođe sa njim zato što se plaši i ne želi da bude usamljen. Rekla je bez dvoumljenja:

„Naravno da ću ići sa tobom. Uvek ću te pratiti gde god išao!“, pristala je, a on ju je pogledao i pomislio kako je mršava, koliko je prema njoj bio nemaran i kajao se jer joj nije pružio što je zaslužila.

Svako u svom životu ima četiri žene (ili četiri muža). Šta ove žene predstavljaju?

Četvrta je telo. Volimo svoje telo, svakodnevno brinemo o njemu, umivamo se i oblačimo, dajemo mu hranu. Ali, telo ima svoj vek, telo se troši, stari i propada. Njemu dajemo najviše pažnje i veoma smo mu posvećeni.

Treća žena je novac, bogatstvo, ono materijalno što posedujemo. Kada umremo, ono ostaje drugima.

Druga žena predstavlja porodicu i prijatelje.

I, prva žena je naša duša koju većina zanemaruje i tek na samom kraju života spozna da je njoj trebalo posvetiti najviše pažnje. Njome se ne bavimo jer smo opterećeni materijalnim, bogatstvom i čulnim uživanjima.

Ajhn Brahm

Dva vuka

10 Apr

Mladi dečak je došao do svog dede ljut na drugog dečaka iz plemena koji je prema njemu bio nepravedan. Deda mu je rekao:

168325_151784734877795_4612922_n

Ispričaću ti priču. I ja ponekad osetim mržnju prema onima koji mnogo uzimaju, koji ne žale zbog svojih dela. Ali, mržnja tebe uništava, a ne povređuje tvog neprijatelja. Mržnja je kao kad uzmeš otrov i očekuješ da će ubiti nekog drugog. Mnogo sam se puta borio sa takvim osećanjima.
To je kao da u sebi imam dva vuka.
Jedan je dobar, ne povređuje, živi u skladu sa svime što ga okružuje, bori se samo kada je ispravno boriti se, on je ljubav, mir, radost, nada, ljubaznost.
Ali, drugi vuk je pun besa. I najmanja sitnica ga istera iz takta, sa svima se bori sve vreme, pa čak i bez razloga. On ne može da misli jer je njegova mržnja velika. On je ljutnja, ljubomora, zavist, laži, inferiornost.
Nekada je teško živeti sa ova dva vuka jer i jedan i drugi žele da dominiraju mojom dušom i oni se neprestano bore.
Dečak je zapanjen pitao: ’Deda, koji će pobediti?’
’Onaj kojeg hraniš’, deda je odgovorio i nasmejao se.

САМОАНАЛИЗА, ИЛИ 50 ПРАШАЊА КОИ ЌЕ ВИ ГО ОСЛОБОДАТ УМОТ

4 Apr

Овие прашања немаат точен или неточен одговор. Бидејќи понекогаш поставувањето на вистинското прашање е одговор.

20141223193403-question-mark

  1. Колку години би имале да не знаете колку сте стари?
  2. Што е полошо, да не успеете или да не се обидете?
  3. Ако животот е толку краток, зошто работиме толку работи што не ги сакаме и сакаме толку работи што не ги работиме?
  4. Кога сè ќе биде кажено и направемо, дали ќе имате чувство дека повеќе сте рекле отколку што сте направиле?
  5. Кое нешто би сакале најмногу да го промените на овој свет?
  6. Кога среќата би била национална валута, на која врста работа би се обогатиле?
  7. Дали го работите она во што верувате, или се насочувате кон она што го работите?
  8. Кога просечниот човечки живот би бил 40 години, како би го живееле својот живот?
  9. Во колкава мерка всушност го контролирате курсот на својот живот?
  10. Дали повеќе размислувате да ги работите добро работите или пак да работите добри работи?
  11. На ручек сте со три личности што ги почитувате и на кои им се восхитувате. Сите три почнуваат да го критикуваат вашиот добар пријател, не знаејќи дека го познавате. Нивните критики се одвратни и неоправдани. Што ќе сторите?
  12. Кога би можеле на новородено бебе да му понудите еден совет, што би било тоа?
  13. Дали би прекршиле закон за да спасите сакана особа?
  14. Дали некогаш сте виделе лудило што подоцна сте го гледале како креативност?
  15. Кое е нештото што знаете дека го правите поинаку од другите?
  16. Како тоа нештата што ве прават среќни не ги усреќуваат и сите останати?
  17. Постои ли нешто што не сте го направиле, а навистина сакате да го направите? Што ве спречува?
  18. Дали се држите за нешто од што е потребно да се ослободите?
  19. Кога би морале да се преселите во друга држава, која држава би била тоа и зошто?
  20. Дали го притискате копчето за повикување на лифтот неколку пати? Дали навистина верувате дека така лифтот навистина ќе оди побрзо?
  21. Дали повеќе би сакале да битете загрижен гениј или весела будала?
  22. Зошто вие сте вие?
  23. Дали вие сте онаа врста на пријател кој вие би сакале да го имате?
  24. Што е полошо, кога ваш добар пријател се отсели, или кога ќе изгубите контакт со пријателот кој живее покрај вас?
  25. На што сте најмногу благодарни?
  26. Дали порадо би ги изгубиле сите свои спонеми, или би ја изгубиле можноста да стекнете нови спомени?
  27. Дали е можно да ја знаете вистината без претходно да ја предизвикате истата?
  28. Дали вашиот најголем страв некогаш се обвистинил?
  29. Се сеќавате ли на времето пред пет години кога сте биле многу вознемирени? Дали тоа сега е битно?
  30. Кој е вашиот најсреќен спомен од детството? Што го прави толку посебен?
  31. Во кое време од неодамнешното минато сте се чувствувале најстравствени и најживи?
  32. Ако не сега, кога?
  33. Ако тоа се уште не сте го постигнале, што имате да изгубите?
  34. Дали некогаш сте биле со некого, ништо не сте зборувале, а сте имале чувство дека токму тогаш сте го воделе најдобариот разговор некогаш?
  35. Зошто религиите кои ја поддржуваат љубовта предизвикуваат толку војни?
  36. Дали е можно без сомнеш да знаеш што е добро, а што лошо?
  37. Ако се збогатите на наградна игра дали би дале отказ на работа?
  38. Дали повеќе сакате да имате помалку работа, или повеќе работа која сакате да ја работите?
  39. Дали се чувствувате дека денешниот ден сте го живееле 100 пати?
  40. Кога последен пат сте измарширале во мрак опремени само со мекиот сјај на идејата во која силно верувате?
  41. Кога би знаеле дека утре ќе умрат сите што ги познавате, кого би го посетиле денес?
  42. Дали би се сложиле да живеете 10 години помалку за да станете исклучително атрактивни и познати?
  43. Која е разликата меѓу, да се биде жив и вистински да се живее?
  44. Кога е времето кога ќе престанете да ги предвидувате ризиците и наградите и само ќе тргнете напред и ќе го работите она што знаете дека е исправно?
  45. Ако учите од своите грешки тогаш зошто толку се плашите дека ќе погрешите?
  46. Што би направиле поинаку ако знаете дека никој нема да ве осудува поради тоа?
  47. Кога последен пат сте го забележале звукот на сопственото дишење?
  48. Што сакате? Дали со некоја неодамнешна акција отворено сте ја изразиле таа љубов?
  49. Дали во наредните пет години ќе се сеќавате што сте правеле вчера? А ден пред тоа?
  50. Одлуките се донесуваат сега. Прашањето е: дали вие ги донесувате или оставате другите да ги донесат за вас?

Why the Fossil Fuel Divestment Movement May Ultimately Win

27 Jul

The fossil fuel divestment campaign has so far persuaded only a handful of universities and investment funds to change their policies. But if the movement can help shift public opinion about climate change, its organizers say, it will have achieved its primary goal.

by marc gunther

Nestled in Vermont’s bucolic Champlain valley, Middlebury College is a seedbed of environmental activism. Middlebury students started 350.org, the environmental organization that is fighting climate change and coordinating the global campaign for fossil-fuel divestment. Bill McKibben, the writer and environmentalist who is spearheading the campaign, has taught there since 2001. Yet Middlebury has declined to sell the oil, gas, and coal company holdings in its $1 billion endowment.

McKibben’s alma mater, Harvard University — which has a $36 billion endowment, the largest of any university — also has decided not to divest its holdings in fossil fuel companies. Indeed, virtually all of the United States’ wealthiest universities, foundations, and public pension funds have resisted pressures to sell their stakes in fossil fuel companies. And while a handful of big institutional investors — Norway’s sovereign wealth fund, Stanford University, and AXA, a French insurance company — have pledged to sell some of their coal investments, coal companies account for less than 1 percent of the value of publicly traded stocks and an even smaller sliver of endowments.

UC-regents-divestment-rally-250

Put simply, the divestment movement is not even a blip on the world’s capital markets.

Yet McKibben says the campaign is succeeding “beyond our wildest possible dreams.” By email, he tells Yale Environment 360:

At this point to have everyone from the Episcopal Church to Stanford to the biggest insurance carrier in France to the biggest pool of investment capital on earth (Norway’s sovereign wealth fund) taking steps along this path is almost unbelievable. Almost from the start, academics have called it the fastest growing such anti-corporate campaign in history, and it’s clearly accelerating by the day.

He may well be right.

That’s because the goal of the divestment campaign is not, and has never been, to do financial harm to fossil fuel companies by causing investors to sell their shares. “Divestment isn’t primarily an economic strategy, but a moral and political one,” says 350.org on its Go Fossil Free website The divestment campaign aims, first, to build a bigger and stronger climate movement, and, second, to put the fossil fuel industry on the defensive by

‘Divestment is about targeting the fossil fuel industry, taking away its social license to operate,’ says one proponent.

attacking its reputation and challenging the long-term viability of its business in a climate-constrained world.

“Calling for divestment is about targeting the fossil fuel industry, taking away its social license to operate, like tobacco, like apartheid,” says Ellen Dorsey, the executive director of the Wallace Global Fund. “A strong case can be made that these are volatile and risky investments.” The Wallace fund is a key financial supporter of the divestment campaign, as well as a leader of Divest Invest Philanthropy, an effort to persuade foundations to sell their fossil fuel holdings and invest a portion of their endowments in climate change solutions.

While divestment was debated at a few universities and churches in the late 2000s, today’s Go Fossil Free campaign was launched in November, 2012, when McKibben — with the support of the Sierra Club, Greenpeace, author Naomi Klein, and South African Archbishop Desmond Tutu — kicked off a20-city coast-to-coast tour called Do The Math. The campaign was loosely modeled on the 1980s divestment movement that targeted South Africa’s apartheid regime, and it grew out of McKibben’s landmark 2012 Rolling Stone article, “Global Warming’s Terrifying New Math,” in which he argued that fossil fuel companies have five times more oil, coal, and gas in their known reserves than scientists think is safe to burn.

Since then, according to Go Fossil Free, more than 250 institutions that manage $61 billion in assets have committed to divest. But the numbers are fuzzy, and not as impressive as they might seem.

Students have campaigned for divestment on more than 400 campuses, for example, garnering lots of attention. But fewer than 20 colleges or universities have committed to full divestment. Of them, Syracuse University has the biggest endowment, with $1.2 billion under management, putting it No. 79 on a list of college endowments compiled annually by the National Association of College and University Business Officers.

Among faith groups, the Episcopal Church’s divestment decision was hailed as a victory, but the church agreed to divest only from $380 million of trust assets and not from its $9 billion pension fund. Not one of the U.S.’s 10 biggest foundations has agreed to divest. Norway’s decision to sell the coal company stocks in its $890 billion sovereign wealth fund was a victory for the moment, but the Norwegian government has no plans to

Critics argue that divestment does nothing to curb greenhouse gas emissions or reduce fossil fuel consumption.

leave any of its own vast oil or gas assets untapped — an action that would do far more to curb global warming than selling coal shares.

Many of the world’s biggest oil companies, meanwhile, are owned by the governments of Saudi Arabia, Venezuela, Iran, and Iraq. They are thus shielded from the campaign because their shares aren’t traded on public markets.

Those financial realities lead critics to say the divestment movement is about symbolism. Divestment, they argue, does nothing to curb greenhouse gas emissions or reduce the consumption of fossil fuels, and it draws attention, energy, and money away from efforts to bring about real change.

Frank Wolak, an economist who directs Stanford’s Program on Energy and Sustainable Development and a divestment critic, says that the best way to deal with the threat of climate change would be to get the world’s government to establish “a stable, predictable price on carbon.” Targeting oil companies, as the divestment movement does, only deepens partisan divides and “pushes us farther away” from solutions. “I don’t think it makes any sense to vilify someone whose product you consume every day,” Wolak said. “You need the other side to work with you.”

Cary Krosinsky, an expert on sustainable finance who has taught at Columbia and Yale, has a similar view. Climate change, he says, is a complicated global problem that requires an array of solutions that take into account policy, the need to invest in clean-energy technology, and the challenges faced by energy-poor developing nations like China and India. Divestment fails to “deal with the reality of what we’re facing,” Krosinsky says. “It’s a non-starter when it comes to changing the energy mix.”

Leaders of the divestment campaign don’t disagree. “Divestment, by itself, is not going to solve this crisis,” says Stephen Heintz, president of theRockefeller Brothers Fund. But when the fund’s board, which include heirs of John D. Rockefeller, who built his fortune on oil, pledged last fall to divest from fossil fuels, the world took notice. Says Heintz: “This is largely symbolic, but symbols have power. They motivate people. They inspire people. They can change behavior.”

The DivestInvest Philanthropy effort is also steering more money toward investments in clean energy and energy efficiency. “We’re not just saying,

‘This is largely symbolic, but symbols have power,’ says one divestment proponent.

‘Get out of the bad,’” says Ellen Dorsey of the Wallace Fund. “We’re saying, ‘Get into the good.’”

Divestment has brought a spirited, informative, and often intense debate about climate change to hundreds, if not thousands, of campuses, faith organizations, and city governments. “It created a space for activism that got unleashed,” Dorsey says. Terms like “stranded assets” and the “carbon bubble” have become part of the debate.

“Three years ago that was me writing in Rolling Stone, and the good folk at the Carbon Tracker Initiative,” McKibben says. “Now it’s the Bank of England, the World Bank, pretty much everyone else who works in this space. We’ve made it abundantly clear that 80 percent of fossil fuel needs to stay in the ground.” The British newspaper The Guardian launched a high-profile campaign called Keep it in the Ground, calling on the world’s two biggest charities, the Bill and Melinda Gates Foundation and the Wellcome Trust, to move their money out of fossil fuels.

Bob Massie, a founder of the Ceres climate coalition and author of a landmark history of the South Africa divestment campaign, says the fossil fuel campaign is laying the groundwork for action that will follow.

“Divestment injects itself into the life of different institutions, and those institutions have to have a serious conversation about issues that are important,” Massie says. “This is how societies function when they have to

ALSO FROM YALE e360

Should Universities Divest
From Fossil-Fuel Companies?

Tufts divestment rally

Student and activist groups have been urging universities to take a stand against climate change by divesting from companies that produce oil, natural gas, or coal. In a Yale Environment 360 debate, activist Bob Massie makes the case for divestment as a necessary tool in pushing for action on climate, while economist Robert Stavins argues it would be merely symbolic and have little effect.
READ MORE

make complicated decisions about their future. We do the kind of serious thinking that precedes political action.”

“What’s remarkable,” he adds, “is that if they decide not to divest, they almost always decide to do something.”

Yale University, for instance, rejected student divestment demands last August. In so doing, though, it announced a series of new climate initiatives, including a $21 million capital investment for energy efficiency and a research program to develop an internal carbon price that will be shared with other universities. Just as important, David Swensen, the influential chief investment officer who oversees the university’s $23.9 billion endowment, asked the endowment’s external investment managers to carefully assess the climate impacts of their portfolios.

“Yale asks you to avoid companies that refuse to acknowledge the social and financial costs of climate change and that fail to take economically sensible steps to reduce greenhouse gas emissions,” Swensen wrote.

POSTED ON 27 JUL 2015 IN BIODIVERSITY CLIMATE ENERGY POLICY & POLITICS WATER NORTH AMERICA